ประวัติโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ

       ไม่มีหลักฐานแน่นอนแต่พอประมาณได้ว่าราว ร.ศ. 120 ตั้งอยู่ที่ฝั่งตะวันตกของที่แม่น้ำเจ้าพระยา หมู่ที่ 3 และหมู่ที่ 9 ตำบลนครสวรรค์ตก อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ ในขณะนั้นเรียกว่ากองพยาบาลที่ 6 เมื่อ พ.ศ. 2476 ย้ายจากบริเวณอาคารกองพันทหารช่างที่ 4 มาตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่กองพันทหารช่างที่ 4 มาตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่ปัจจุบันในเขตตำบลนครสวรรค์ออก อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ ในที่ดินประมาณ 50 ไร่ อาคาร 6 หลัง ชั้นเดียวใต้ถุนสูง อาคารดังกล่าวทางราชการได้สั่งรื้อไปแล้ว 3 หลัง เพราะชำรุดมาก อีก 3 หลัง ภาพพจน์ที่เห็นในปัจจุบัน กรมธนารักษ์ได้อนุมัติให้รื้อถอนแล้วตามหนังสือที่ กค. 0405/01602 ลง 5 เม.ย. และมีความเป็นมาตามลำดับรายนามผู้บังคับบัญชาโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ ตั้งแต่ ร.ศ. 128 ถึง ปัจจุบัน มีดังต่อไปนี้
ร.ศ. 128 ร.อ.ขุนพิทักษ์โยธา (แอ็ด) เป็นผู้บังคับบัญชากองพยาบาลที่ 6
ร.ศ. 129 (พ.ศ. 2454) ร.อ.เทียบ เป็นผู้บังคับบัญชากองพยาบาลที่ 6 และใน พ.ศ. 2456 ร.อ.เทียบ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น ขุนบริรักษ์สรพง
พ.ศ. 2457- 2463 ร.อ.ชื่น เป็นผู้บังคับกองพยาบาลที่ 6
พ.ศ. 2464- 2468 กองพยาบาลที่ 6 เปลี่ยนเป็น กองพยาบาลกองพลทหารบกที่ 6 ร.อ.หลวงสิทธิโยธารักษ์ เป็นผู้บังคับกอง   
พ.ศ. 2469 กองพยาบาลกองพลทหารบกที่ 6 เปลี่ยนเป็น กองเสนารักษ์มณฑล 4 มี พ.ต.หลวงเวชชศาสตร์วโรสถ (พริ้ง สถิติรัตน์) เป็นผู้บังคับกอง
พ.ศ. 2471 พ.ต.หลวงอาพาธพลพิทักษ์ เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑล 4
พ.ศ. 2476 พ.ต.หลวงอาพาธพลพิทักษ์ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ เป็นพระพิทักษ์อาพา
พ.ศ. 2476 พ.ต.หลวงวิฑูร เวชกิจ เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑล 4 และได้ย้ายหน่วยมาที่อาคารบริเวณกองพันทหารช่างที่ 4 ปัจจุบัน
พ.ศ. 2483 พ.ท.หลวงชำนาญไวทยกิจ (เหล็ง หริณสุต) เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑล 4 และในปีนี้ทางราชการได้ให้กองเสนารักษ์มณฑล 4 ไปปฏิบัติราชการสนามกรณีฉุกเฉินทางภาคพายัพ
 
  
 

พ.ศ. 2486 พ.ท.บุญยศ สุพรรณไพโรจน์ เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์พล 4 
พ.ศ. 2488 พ.ท.เลื่อน เลาหะคามินทร์ เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์พล 4
พ.ศ. 2488 พ.ท.ผิน ทรัพย์สาร เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์พล 4
พ.ศ. 2489 กองเสนารักษ์พล 4 เข้าที่ปกติ แปรสภาพเป็นหน่วยกองเสนารักษ์มณฑลทหารที่ 4 และเมื่อ 22 มิ.ย. 2489 ได้มีพิธีเปิดกองเสนารักษ์ในบริเวณพื้นที่ปัจจุบัน
พ.ศ. 2491 พ.ต.สมุท ชาตินันทน์ รองผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4 ทำการแทนผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2492 พ.ท.ถนอม ศรีอำไพ เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์กองพลที่ 4 และเมื่อ ต.ค. 2494 ได้รับพระราชยศเป็น พ.ท.
พ.ศ. 2494 พ.ต.สมุท ชาตินันทน์ เป็นผู้บังคับกองเสนารักษ์กองพลที่ 4 และเมื่อ ต.ค. 2494 ได้รับพระราชทานยศเป็น พ.ท.
พ.ศ. 2495 กองทัพบกได้แก้อัตรากองเสนารักษ์กองพลที่ 4 เป็นกองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4 
พ.ศ. 2497 พ.ท.สมุท ชาตินันทน์ ได้รับพระราชทานยศเป็น พ.อ. เป็นนายแพทย์ใหญ่ มณฑลทหารบกที่ 4 ทำหน้าที่ผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2497 พ.อ.หลวงสิทธิ์ สิทธิแพทย์ไพบูลย์ (หลวงสิทธิ์แพทย์ไพบูลย์) ข้าราชการบำนาญ เข้ารับราชการเป็นนายแพทย์ใหญ่มณฑลทหารบกที่ 4 ทำหน้าที่ผู้บังคับกองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2499 กองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4 แปรสภาพเป็น กองพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2501 ว่าที่ พ.ต.กุล พิชัยจุมพล รักษาราชการนายแพทย์ใหญ่มณฑลทหารบกที่ 4 ทำหน้าที่ผู้บังคับกองพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4 
พ.ศ. 2501 พ.ท.สุชาติ ปาลวัฒน์วิไชย เป็นนายแพทย์ใหญ่มณฑลทหารบกที่ 4 ทำหน้าที่ผู้บังคับกองพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2502 พ.ท.สุชาติ ปาลวัฒน์วิไชย ได้สร้างศาลและปั้นรูปจำลองท่านบรมครูชีวกโกมารภัจจ์ ทำพิธีเปิดศาลเมื่อ 18 ก.ค. 02

 
  
  พ.ศ. 2504 พ.ท.สมาน หัชยกุล เป็นนายแพทย์ใหญ่มณฑลทหารบกที่ 4 ทำหน้าที่ผู้บังคับกองพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4 และในปีนี้ได้เฉลี่ยยศเป็น พ.อ.
พ.ศ. 2505 แปรสภาพกองพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4 เป็นโรงพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2507 พ.อ.เลิศ ฉิมไพบูลย์ เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4 
พ.ศ. 2508 พ.อ.สมาน หัชยกุล เป็นผู้อำนวยกการโรงพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4
พ.ศ. 2509 เปลี่ยนชื่อโรงพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4 เป็นโรงพยาบาลจิรประวัติ
พ.ศ. 2511 พ.อ.กุล พิชัยจุมพล เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลจิรประวัติ
พ.ศ. 2512 พ.อ.จำนงค์ บุญมาก เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลจิรประวัติ
พ.ศ. 2516 เปลี่ยนชื่อโรงพยาบาลจิรประวัติ เป็นโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ (29 พ.ย. 16)
พ.ศ. 2520 พ.ต.อุทัย กรัดศิริ (หัวหน้ากองบังคับการฯ) ทำการแทนผู้อำนวยการโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
พ.ศ. 2521 พ.อ.เปรม พจนปรีชา เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
เดือน ต.ค. พ.ศ. 2525 พ.ท.จรุง พลวิชัย รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ รักษาราชการแทนผู้อำนวยการโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
พ.ศ. 2527 พ.ท.ไชยวัธน์ พ่วงเชย หัวหน้าฝ่ายรักษาพยาบาล ทำการแทนผู้อำนวยการโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
เดือน เม.ย. พ.ศ. 2528 พ.อ.สืบพงษ์ สังขะรมย์ เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ ถึงปัจจุบัน
วันที่ 11 ก.ย. พ.ศ. 2528 ย้ายกองบังคับการมาอยู่ที่ตั้งใหม่ ริมถนนสายเอเชีย
วันที่ 11 ก.ย. พ.ศ. 2529 ย้ายส่วนรักษาพยาบาลทั้งหมดเข้าปฏิบัติงาน ณ ที่ตั้งใหม่
วันที่ 25 มิ.ย. พ.ศ. 2531 พิธีเปิดโรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ ณ ที่ตั้งใหม่
พ.ย. พ.ศ. 2532 พ.อ.บัณฑิต ธีราทร เป็นผู้อำนวยการ โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
11 พ.ย. พ.ศ. 2537 พ.อ.พรเลิศ จำเรียง เป็นผู้อำนวยการ โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
พ.ย. พ.ศ. 2545 พ.อ.สาโรจน์ สันติวรวุฒิ เป็นผู้อำนวยการ โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
พ.ย. พ.ศ. 2548 พ.อ.วีรัฐ เกษสาคร เป็นผู้อำนวยการ โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ จนถึงปัจจุบัน
 
  
 

การเข้ารวมรบ
-พ.ศ. 2483 จัดกำลังพลสนับสนุนออกปฏิบัติราชการสนามในสงครามอินโดจีน ที่กองพลพายัพ จังหวัดอุตรดิตถ์
-พ.ศ. 2485-พ.ศ. 2487 จัดกำลังพลสนับสนุนออกปฏิบัติราชการสนามในสงครามเอเชียบูรพาร่วมกับกองพลที่ 4 จังหวัดเชียงราย
-พ.ศ. 2522 - พ.ศ. 2524 จัดกำลังพลสนับสนุนออกปฏิบัติราชการสนามในพื้นที่กองทัพภาคที่ 1 อำเภอตาพระยา จังหวัดปราจีนบุรี
-ปัจจุบัน โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ เป็นโรงพยาบาลกองทัพบก ขนาด 150 เตียง สามารถขยายได้เป็น 200 - 250 เตียง ในภาวะสงครามหรือสถานการณ์จำเป็น
-เป็นสาขาบริการโลหิตแห่งชาติของสภากาชาดไทย สาขาที่ 364
-เป็นโรงพยาบาลเสริมทักษะของแพทย์จบใหม่
-พ.ศ. 2549 จัดนายแพทย์และศัลยแพทย์ สนับสนุนภารกิจ ฉก.ผบ.สน.ใน 3 จังหวัดภาคใต้

  ชื่อหน่วย
รพ.ค่ายจิรประวัติ ได้มีการเปลี่ยนแปลงชื่อหน่วยหลายครั้ง เท่าที่หลักฐานปรากฏตามลำดับ ดังนี้
- ปี พ.ศ.2453 ชื่อ กองพยาบาลที่ 6
- ปี พ.ศ.2469 เปลี่ยนเป็น กองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4
- ปี พ.ศ.2486 เปลี่ยนเป็น กองเสนารักษ์พล 4
- ปี พ.ศ.2489 เปลี่ยนเป็น กองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4
- ปี พ.ศ.2492 เปลี่ยนเป็น กองเสนารักษ์กองพลที่ 4
- ปี พ.ศ.2495 เปลี่ยนเป็น กองเสนารักษ์มณฑลทหารบกที่ 4
- ปี พ.ศ.2499 เปลี่ยนเป็น กองพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4
- ปี พ.ศ.2505 เปลี่ยนเป็น โรงพยาบาลมณฑลทหารบกที่ 4
- ปี พ.ศ.2509 เปลี่ยนเป็น โรงพยาบาลจิรประวัติ 
- ปี พ.ศ.2516 เปลี่ยนเป็น โรงพยาบาลค่ายจิรประวัติ
 
  
  การแบ่งมอบ
1. การขึ้นตรง
- เป็นหน่วยสายแพทย์ขึ้นตรงต่อ มทบ.31 ในสายการบังคับบัญชา
- เป็นหน่วยสายแพทย์ขึ้นตรงต่อ กรมแพทย์ทหารบก ในสายเหล่าสายวิทยาการ
2. หน่วยในพื้นที่
- ร.4
- ร.4 พัน.2
- ช.พัน.4
- ป.พัน.4
- แผนกที่ 3 กคส.สพ.ทบ.
- แผนกสัตวบาลที่ 2 กสษ.สพ.ทบ.
- รวท.อท.ศอพท.
3. กำลังพลที่ต้องสนับสนุนบริการแพทย์ ประมาณ 9,900 คน

ภารกิจ
1.ให้ทหารบริการแพทย์ในการตรวจและรักษาพยาบาลแก่กำลังพล และครอบครัวของหน่วยทหารในพื้นที่ มทบ.31 และหน่วยใกล้เคียง
2.ให้การบริการแพทย์ในการตรวจ และรักษาพยาบาลแก่บุคคลทั่วไปในจังหวัดนครสวรรค์ และพื้นที่ใกล้เคียง
3.ทำการส่งกลับให้กำลังพลของหน่วยทหารในพื้นที่ มทบ.31 และหน่วยใกล้เคียง
4.สนับสนุนทางการส่งกำลังสายแพทย์ให้แก่หน่วยในพื้นที่ มทบ.31 และหน่วยใกล้เคียง
5.ให้การศึกษาฝึกและอบรมวิชาเฉพาะเหล่าแพทย์ แก่พลเสนารักษ์ของหน่วยในพื้นที่ มทบ.31 และหน่วยใกล้เคียง

ขีดความสามารถ
1.ดำเนินการตรวจวินิจฉัยโรคทุกสาขา และให้การรักษาพยาบาลด้วยวิธีต่าง ๆ ให้แก่ทหาร ข้าราชการ ลูกจ้าง ตลอดจนครอบครัว และบุคคลพลเรือนทั่วไปตามความจำเป็น
2.ดำเนินการทางเวชกรรมป้องกันให้กับหน่วยทหารในพื้นที่รับผิดชอบ
3.ดำเนินการฝึกอบรมวิทยาการทางการแพทย์ให้กับกำลังพลตามที่ได้รับมอบหมาย
4.ดำเนินการสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ให้กับผู้ป่วยเจ็บ
5.ดำเนินการฝึกอบรมให้กับทหารกองประจำการ เหล่าทหารแพทย์ตามที่ได้รับมอบหมาย
6.สามารถสนับสนุน ส.ป.สายแพทย์ หรือจัดตั้งคลัง สป.สายแพทย์ สนับสนุนหน่วยปฏิบัติการในพื้นที่ตามที่ได้รับมอบหมาย
7.ในอัตราเต็มสามารถจัดเจ้าหน้าที่ชุดศัลยกรรมสนาม สนับสนุนหน่วยเสนารักษ์ ซึ่งมาปฏิบัติการในพื้นที่ได้ 1-2 ชุด ในห้วงเวลาจำกัด
8.ปฏิบัติงานเป็น รพ. ขนาด 180 เตียง ในอัตราระดับ 1 และ 150 เตียง ในอัตราระดับ 2 ได้ ปัจจุบันลดลงเหลือเพียง 90 เตียง
9.ทำการซ่อมบำรุงยุทโธปกรณ์ในอัตราขึ้นหน่วยได้
10.ทำการระวังป้องกันตนเองได้อย่างจำกัด